چکیده برات دیوانی سندی بود که از سوی دولت بهxadمنظور پرداخت مواجب و دیگر هزینهxadها صادر میxadشد. اهمیت برات زمانی مشخص میxadشود که بدانیم در دورۀ قاجاریه اغلب پرداختxadهای دولت به کارکنان کشوری و لشکری و بهxadطورکلی، اغلب پرداخت هزینهxadها در تمام امور دول

چکیده براتxadهای دیوانی یکی از مهمترین اسناد مالی به xadجای مانده از دورۀ قاجاریه هستند و می xadتوانند به عنوان یکی از منابع مهم در نگارش تاریخ اقتصادی این دوره مورد استفاده قرار گیرند. در دورهxad های مختلف تاریخی اغلب پرداختxad های نقدی و جنسی دولت به

در گسترۀ تاریخ ایران، تامین منابع مالی برای پرداخت حقوق (مواجب) و دستمزدها یکی از چالشهای مهم برای تمامی حکومتها بوده است؛ چراکه حکومت اگر نمیتوانست بموقع حقوق کارکنان کشوری و لشکری را پرداخت کند، احتمال رشوهگیری، فساد، سرکشی و شورش آنها وجود د